Elli dört ülkeden, kadın ve aile konusunda çalışmalar yürüten katılımcıların yer aldığı Zirve’ye ulusal ve yerel hükümetler, STK’lar, kamu kurumları, üniversiteler, medya ve aileleri temsilen 300’den fazla delege katıldı. Hükümetler düzeyinde temanın tartışıldığı bir Bakanlar Oturumunun yer aldığı Zirve’ye aileden ve kadından sorumlu on bir Bakan, Bakan temsilcisi ve Devlet Sekreteri de katıldı. Angola Aile ve Kadınların Gelişmesi Bakanı Genoveva da Conceição LİNO, Oman Sosyal Kalkınma Bakanı Shareefa Bint Khalfan Al-YAHYAİYA, Cezayir Aile ve Kadından Sorumlu Bakan Nourra Saadia DJAFFAR, Sudan Sosyal Refah, Kadın ve Çocuktan Sorumlu Bakan Samia Ahmed MOHAMED, Nepal Kadın Çocuk ve Toplum Refahı Bakanı Sarv Deo Prasad OJHA, Zambiya Toplumsal Cinsiyet ve Kadının Gelişimi Bakanı Sarah SAYİFWANDA, Tunus Kadın, Aile, Çocuk ve Yaşlı Kimseler Bakanlığı, Çocuk ve Yaşlı Kimselerden Sorumlu Devlet Sekreteri Saloua Terzi Ben ATTIA, Kadın Hakları, Çocuğun Gelişimi ve Aile Refahından Sorumlu Bakan Temsilcisi Beeharry Mreedula DEVİ, Portekiz Toplumsal Cinsiyet Devlet Sekreteri Dr. Elza PAES, Endonezya Kadının Güçlendirilmesi ve Çocuğun Korunması Bakan Yardımcısı Sri DANTİ, Pakistan Kadının Kalkındırılmasından Sorumlu Bakan Temsilcisi, Parlamento Müsteşarı Zile e HUMA ülkelerini temsilen zirveye katılım sağladılar. Ayrıca Birleşmiş Milletler ECOSOC yetkilileri ve diğer üst düzey delegeler de bu verimli tartışma ortamına katkıda bulundular.

Devlet Bakanı Sayın Selma Aliye Kavaf’ın, açılışını gerçekleştirdiği Zirve’de üç gün boyunca genel oturumlarda, Birleşmiş Milletler Bin yıl Kalkınma Hedefleri +3 ışığında kadının ve ailelerin güçlendirilmesine ilişkin sorunlar, geliştirilen ve geliştirilebilecek olan politikalar ve bunların uygulanması ve hayata geçirilmesine ilişkin verimli bir uluslararası tartışma ortamı sağlanmıştır. İkinci gün Sayın Başbakan Recep Tayyip Erdoğan onuruna verilen resmi akşam yemeğinde Zirve temasına ilişkin olarak tüm katılımcılara hitaben bir konuşma yapmıştır. Zirve’nin üçüncü gününde Dünya Aile Zirvesi +5 Deklarasyon metni tüm katılımcıların yer aldığı bir tartışma ortamı sonucunda kabul edilerek “İstanbul Deklarasyonu, 2009 “ yayınlanmıştır.

Zirve’nin dördüncü ve son gününde tüm katılımcılara İstanbul’da tarihi yarım ada da bir kültür turu düzenlenerek İstanbul ve Türkiye’nin tarihi ve kültürel zenginlikleri tanıtılmıştır.

Zirveyle ilgili tüm dokümanlara

http://www.worldfamilyorganization.org/wfs5/wfs5.html

adresinden ulaşılabilmektedir.

DÜNYA AİLE ZİRVESİ +5
4-7 Aralık 2009, İstanbul-Türkiye
“DENGEDEKİ AİLELER”
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlendirilmesini Gerçekleştirmek
BKH +3 Yaklaşımı

İSTANBUL DEKLARASYONU

Biz, Bakanlar ve Hükümetlerin Temsilcileri, STK’lar, Akademi, Parlamenterler, Özel Sektör, Medya ve Aileler, Dünya Aile Zirvesi +5’e katılan tüm kıtaları temsil eden elli dört ülkeden gelen 300 katılımcı, tüm oturumlardaki verimli tartışmalarla Toplantı Gündemini başarılı bir şekilde tamamlamış bulunuyoruz.

Yıllık Bakanlar Gözden Geçirme ve ECOSOC 2010 Kalkınma İşbirliği Forumunda tartışılan temayı –“Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlendirilmesini Gerçekleştirmek” dikkate alarak,

Uluslar arası Kadınlar Yılı Dünya Konferansı, Mexico City 1975, 1980’de Kopenhag’da toplanan Birleşmiş Milletler Kadın On Yılı Dünya Konferansı; Birleşmiş Milletler Kadın On Yılının Başarılarının gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesi için Dünya Konferansı, Nairobi, 1985; Kadınlar Üzerine Dünya Konferansı, Beijing 1995, 2002’de Genel Kurul’da toplanan Beijing Deklarasyonunun ve Beijing +5 Hareketi Platformu’nun uygulanmasının Beş-yıllık gözden geçirilmesi ve Beijing Deklarasyonu ve Hareket Platformunun On Yıllık Gözden Geçirme ve Değerlendirilmesi ve 2005 CSW Kırk Dokuzuncu Oturumu süresince toplanan Genel Kurul Yirmi Üçüncü Özel Oturumunun çıktısını hatırlayarak,

1994 Uluslar arası Aile Yılı kutlamaları ve hazırlıkları çıktıları ve Birleşmiş Milletler 2004 Uluslar arası Aile Yılı Onuncu Yıl Kutlamaları Panel Tartışması çıktılarını kaydederek,

Sanya 2004, Dünya Aile Zirvesi; Dünya Aile Zirvesi +1, Arakaju 2005; Dünya Aile Zirvesi +2, Ölü Deniz 2006; Dünya Aile Zirvesi+3, Varşova 2007; Dünya Aile Zirvesi + 4, Kahire 2008 deklarasyonları ve tavsiyelerini göz önünde bulundurarak,

1–12 Mart 2010’da New York’ta yapılacak On beş Yıllık Beijing Gözden Geçirme Platformunu dikkate alarak,

Dünyanın bütün kültür ve toplumlarında eşitsizliğin azaltılmasının ve kadınları güçlendirmenin yoksulluğu azaltmak ve ailelerin refahını artırmanın etkili araçlar olduğunu bilerek,

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yerleşik tutumlardan, toplumsal kurumlardan ve piyasa şartlarından kaynaklandığını dikkate alarak; ulusal ve uluslararası en yüksek düzeylerdeki politik kararlılık ve özellikle yerel düzeylerdeki uygulamaların zaruri olduğunu bilerek,

Politik kararlılıkların, sosyal değişimleri hedefleyen politikaların yeterli şekilde oluşturulmasına ve toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesini gerçekleştirmek için gerekli olan kaynakların dağıtımına olanak sağlayabilmesini teyit ederek,

Toplumsal Cinsiyet kavramının kadın ve erkek rollerini, haklarını, gücünü, sorumluluklarını ve yükümlülüklerini belirleyen ve farklılaştıran, kadın ve erkek davranışlarını tanımlayan ve onların sosyal, ekonomik, politik güçlerini belirleyen sosyal normların temelini oluşturan bir sosyal yapı olduğunu kabul ederek,

Nairobi “İleri- Kadının Gelişimi için Stratejiler Aramak” da tanımlanan kalkınma, barış ve eşitlik ilkelerine ulaşmada birçok engellerle, özellikle kadınlara karşı şiddetle karşılaşıldığı kaygısını taşıyarak,

Birleşmiş Milletler Görev Gücü tarafından hazırlanan Bin Yıl Kalkınma Hedefleri 3’ün bu konuda gerçekçi ihtiyaçları ifade ettiğini kabul ederek;
Birleşmiş Milletler Görev Gücü tarafından hazırlanan Bin Yıl Kalkınma Hedefleri 3’te belirtilen yedi strateji ışığında Dünya Aile Zirvesi +5 Genel Oturumları sonucunda ortaya çıkan tavsiyeleri memnuniyetle dikkate alarak,

Aşağıda yer alan Deklarasyon metnini kabul etmekteyiz:
1. Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesinin sağlanması çözümü olan bir sorundur ve bu çözüme ilişkin diyaloğun başlaması için aileden daha uygun bir ortam yoktur.
2. Yoksulluğun azaltılması ve dünya çapında tüm toplumlarda ailenin refahının seviyesinin artırılmasına ilişkin potansiyeli sınırlandıran cinsiyete dayalı olan eşitsizliklerin azaltılması için alınacak olan birçok adım bulunmaktadır.
3. BKH+3 yaklaşımının kazanılması için atılması gereken ilk ve en önemli adımlardan birisi liderlik ve politik iradedir. Çünkü tutumlarda, en yüksek uluslararası, ulusal, bölgesel, yerel ve aile düzeylerinde bu cinsiyete dayalı eşitsizlik iyice kökleştiği için toplumsal değişimleri başlatacak olan politikaları oluşturmak, uygulamak ve hayata geçirmek gereklidir.
4. Biz hepimiz toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadının uluslar arası, ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde güçlendirilmesi için gerekli olan tüm kaynakların sağlanması ve gelecek on yıl toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesini gerçekleştirmek esasen de ailenin güçlendirilmesi ve tüm BKH’lerinin gerçekleştirilmesi için küresel düzeyde harekete geçmek için yeni ve daha geniş fırsatların sağlanmasının güvence altına alınmasının zorunlu olduğu konusunda hemfikiriz.
5. Biz hepimiz toplumların, kadınların ve erkeklerin rollerini ve sorumluluklarını anlama ve düzenleme yöntemlerinin ciddi bir değişimden geçmesinin desteklenmesinin ve kaynaklara erişim ve onlar üzerindeki kontrollerin gerekli olduğu konusunda hemfikiriz.
6. Tüm delegeler tarafından kabul edilmektedir ki; 2015 yılı itibariyle BKH+3’ün başarılmasını güvence altına almak için, kadınların güçlendirilmesi, tarihsel kalıtın değişmesi ve aileler ve dünyanın diğer tüm toplumlarında kadınların aile içindeki dezavantajlarının değişmesi için birbirine bağlı yedi önemli öncelik bulunmaktadır.
1.Eğitim: Kız ve erkek çocukların ilköğretim temel eğitimlerinin evrensel olarak sorumluluk olarak yer almasının yanı sıra, temel eğitim sonrası eğitim de bir zorunluluktur. Bulgular göstermektedir ki orta öğretim ve daha yüksek seviyedeki eğitim, kadınların daha fazla para kazanma potansiyellerinin olması, aile içerisinde var olan kaynaklar üzerinde daha fazla söz sahibi olmaları, karar alma mekanizmasında daha yetkili olmaları, doğurganlıkları üzerinde kontrol etme haklarının olması, kamusal yaşama katılımlarının sağlamasını içeren kadınların güçlendirilmesi ve ailenin güçlendirilmesinde en büyük başarıya sahiptir.
2.Üreme sağlığı ve hakları ve cinsellik eğitimi- Kız çocukların, erkek çocukların, kadınların ve erkeklerin üreme sağlığı ve cinsellik eğitimi güvencesi olmadan BKH +3 Hedefi gerçekleştirilemez. Üreme ve cinsel sağlık ve hakları, kadınların aile içindeki kapasitelerini geliştirmeleri ve ekonomik ve politik fırsatlar avantajını edinmeleri ve kendi kaderleri üzerinde etkin kontrolün temelinde yer almaktadır. Bu alanlardaki verimli ve etkili kamu hizmetlerinin özellikle yerel düzeyde ve aile içinde uygulanması toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesini gerçekleştirmede stratejiktir.

3. Alt yapı- Ulaşım sistemi, su ve kanalizasyon, enerji sistemleri, çocuk bakım hizmetleri eksikliği gibi uygun temel altyapının ve bunlara ilaveten de ev işlerinde iş bölümü görevleri ve günlük ev bakımı görev sorumlulukları paylaşımı eksikliği cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesini sınırlandırmaktadır. Aile odaklı alt yapı politikalarının ve projelerinin oluşturulmasında ve uygulanmasında kadınların katılımının arttırılması cinsiyet eşitliği engellerinin üstesinden gelmede kesinlikle yardımcı olacaktır.

4. Mülkiyet ve miras hakları- Kadınların mülkiyet ve miras haklarının güvence altına alınması kadınları hem ekonomik hem de sosyal anlamda güçlendirir ve adaletin temel bir unsurudur. Toprak ve konut mülkiyeti hakkı kadının refahını arttırır, ekonomik güvenceyi sağlar, büyümeye yönlendiren ekonomik risk alımı için cesaretlendirici ve geliri içeren önemli bir ekonomik kazanımdır. Cinsiyetlerin eşit toprak hakları, ailenin varlıklarını güçlendiren kadınların kredi kullanım haklarını geliştirmektedir.

5.İstihdam: Cinsiyetler arası eşitsizlik işe girmede, iş koşullarında ve işten ayrılmada meydana gelmektedir. Kadınların ücretli ve ücretsiz çalışmasının ailenin ayakta kalması ve güvenliği için kritik önem taşımaktadır ve ailelerin yoksulluktan korunması için önemli yollardan biridir. Ayrıca bu kadınların güçlendirilmesi için de kritik önem taşımaktadır. Çalışma mevzuatında, işte ve kazanılmakta olan gelirde ve işsizlikte var olan eşitsizlikleri haklar, koruma ve diyalog yoluyla kadınlara ve erkeklere özgürlük, eşitlik, güvenlik ve insanlık onuruna yaraşır koşullarda işler sağlanacak şekilde ulusal politika ve programların genişletilmesi gerekmektedir. Çocukların, özürlü kişilerin ve yaşlıların bakımı için destek sağlayan ulusal politika ve programların genişletilmesi, kadınların ve erkeklerin ücretli işe eşit bir şekilde girmelerini mümkün kılmak, kadının ve ailenin güçlendirilmesini sağlamakla birlikte iş ve aile sorumlulukları arasındaki uzlaşmaya olanak vermek için erkeklerin aile yaşamındaki rollerini güçlendirmektedir.

6.Ulusal parlamentolar ve yerel hükümet organlarına katılım- Politik katılımda fırsat eşitliği insan hakkıdır. Kadınların politik organlara ve karar alma süreçlerine eksik katılımları; toplumları daha az kapsayıcı, daha az eşitlikçi ve daha az demokratik yapmaktadır. Kadınların politik karar alma süreçlerine doğrudan katılımlarını güçlendirmek yönetimin kalitesini artırır ve bu ekonomik, sosyal ve politik alanlarda aile merkezli politikaların oluşturulması için çok önemli bir koşuldur. Parlamentolarda, seçilmiş veya atanmış ulusal, bölgesel ve yerel yönetim organlarında sağlanacak toplumsal cinsiyet eşitliği kadınları güçlendirecek ve ailelere sunulan kamu hizmetlerinin kalitesini artıracaktır.
Yukarıda belirtilenlerin bilincinde olarak, Dünya Aile Zirvesi +5-“Dengedeki Aileler”-Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlendirilmesini Gerçekleştirmek-BKH +3 Yaklaşımı’nın delegeleri olarak ailenin güçlendirilmesinde, kadının güçlendirilmesinde ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında yukarıdaki belirtilen her bir strateji kapsamında uygulanabilir girişimleri teşvik etmekte uzlaştığımızı bildiririz:
1. Dünya vizyonunu uygulamaya çalışan, ülkelerdeki yerel, ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlardaki farklı seviyelerdeki değişim ajanlarından oluşan büyük grupları harekete geçirip teşvik etmede politik kararlılılığı destekleme.
2. Değişimi sağlayacak teknik kapasitenin geliştirilmesini sağlama.
3. Kadına ve erkeğe insan haklarını başarılı bir şekilde talep etmelerine imkân verecek yapıları içeren, değişimi destekleyen süreç ve kurumsal yapıların güçlendirilmesi.
4. Değişim uygulamalarını finanse edecek ve devam ettirecek yeterli kaynakların talep edilmesi.
5. Bu temel değişimlerin geniş tabanlı olmasını ve devamlılığını sağlayacak hesap verilebilirlilik ve izleme sistemlerinin talep edilmesi.
Bu Deklarasyonun uygulanmasına ilişkin tereddütsüz kararlılığımızı beyan ederiz.